เรือนไทยภาคอีสาน

เรือนไทยภาคอีสานนั้น เป็นเรือนไทยที่สร้างขึ้นในลักษณะกึ่งถาวร มีความคล้ายกันระหว่างเรือนไทยภาคกลาง และเรือนไทยภาคเหนือ ซึ่งเรือนไทยภาคอีสานนั้นจะมีลักษณะยกตัวบ้านสูงกว่าเรือนไทยภาคกลางและภาคเหนือ และมีบันไดขึ้นลงเป็นทางเดียว คล้ายบันไดลิง และชัน เรือนไทยภาคอีสานถูกแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะใหญ่คือ ลักษณะกึ่งถาวร, ลักษณะถาวร, ลักษณะชั่วคราว

เรือนไทยลักษณะชั่วคราว ส่วนมากใช้เป็นที่พักชั่วคราวและสร้างเฉพาะบางฤดูกาล เช่น ใช้เป็นเถียงนา ในช่วงหน้าฝน โดยใช้เป็นลักษณะโครงสร้างไม้ไผ่ เรือนลักษณะนี้มีอายุใช้งานเพียง 1-2 ปีเท่านั้น ซึ่งสามารถรื้อและซ่อมใหม่ได้

เรือนไทยกึ่งถาวร มีลักษณะเป็นเรือนหลังเล็ก แต่ไม่มาก หรือเป็นกระต๊อบ ซึ่งเป็นเรือนที่มีลักษณะไม่มั่นคงมักถูกเรียกว่า เรือนเครื่องผูก หรือ เรือนเครื่องสับ ส่วนใหญ่แล้วเรือนชนิดแบบกึ่งถาวรจะไม่ใช้เป็นที่อยู่อาศัย อาจจะใช้เป็นที่เก็บข้าว หรือ เล้าข้าวเท่านั้น

เรือนไทยถาวร เป็นเรือนที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัย ถูกจำแนกออกเป็น 3 ประเภทคือ เฮือนเกย เฮือนแฝด เฮือนโข่ง ถูกในประเภทเครื่องเรือนสับ ส่วนใหญ่เรือนไทยภาคอีสานชนิดนี้ มักมีหน้าต่างที่แคบ และภายในตัวเรือนค่อนข้างทึบ เนื่องจากป้องกันลมหนาวเย็นในช่วงฤดูหนาว และลักษณะของหลังคาจะไม่มีจั่ว กาแล แบบภาคเหนือ และส่วนของหลังคาจะไม่ยื่นออกมาคลุมชานบ้านแบบเรือนไทยภาคกลาง รวมถึงไม่มีการตั้งเสาเรือนบนตอหม้อ เหมือนกับเรือนไทยภาคใต้ ซึ่งชาวภาคอีสานมักปลูกเรือนโดยการฝังเสาเรือน และบันไดของเรือยไทยภาคอีสาน จะเป็นแบบบันไดเดี่ยวตรงขึ้นไปบนตัวเรือน จะไม่มีส่วนพักขั้นบันได เหมือนกับเรือนภาคเหนือและภาคกลาง