เรือนไทยภาคอีสาน

เรือนไทยภาคอีสานนั้น เป็นเรือนไทยที่สร้างขึ้นในลักษณะกึ่งถาวร มีความคล้ายกันระหว่างเรือนไทยภาคกลาง และเรือนไทยภาคเหนือ ซึ่งเรือนไทยภาคอีสานนั้นจะมีลักษณะยกตัวบ้านสูงกว่าเรือนไทยภาคกลางและภาคเหนือ และมีบันไดขึ้นลงเป็นทางเดียว คล้ายบันไดลิง และชัน เรือนไทยภาคอีสานถูกแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะใหญ่คือ ลักษณะกึ่งถาวร, ลักษณะถาวร, ลักษณะชั่วคราว

เรือนไทยลักษณะชั่วคราว ส่วนมากใช้เป็นที่พักชั่วคราวและสร้างเฉพาะบางฤดูกาล เช่น ใช้เป็นเถียงนา ในช่วงหน้าฝน โดยใช้เป็นลักษณะโครงสร้างไม้ไผ่ เรือนลักษณะนี้มีอายุใช้งานเพียง 1-2 ปีเท่านั้น ซึ่งสามารถรื้อและซ่อมใหม่ได้

เรือนไทยกึ่งถาวร มีลักษณะเป็นเรือนหลังเล็ก แต่ไม่มาก หรือเป็นกระต๊อบ ซึ่งเป็นเรือนที่มีลักษณะไม่มั่นคงมักถูกเรียกว่า เรือนเครื่องผูก หรือ เรือนเครื่องสับ ส่วนใหญ่แล้วเรือนชนิดแบบกึ่งถาวรจะไม่ใช้เป็นที่อยู่อาศัย อาจจะใช้เป็นที่เก็บข้าว หรือ เล้าข้าวเท่านั้น

เรือนไทยถาวร เป็นเรือนที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัย ถูกจำแนกออกเป็น 3 ประเภทคือ เฮือนเกย เฮือนแฝด เฮือนโข่ง ถูกในประเภทเครื่องเรือนสับ ส่วนใหญ่เรือนไทยภาคอีสานชนิดนี้ มักมีหน้าต่างที่แคบ และภายในตัวเรือนค่อนข้างทึบ เนื่องจากป้องกันลมหนาวเย็นในช่วงฤดูหนาว และลักษณะของหลังคาจะไม่มีจั่ว กาแล แบบภาคเหนือ และส่วนของหลังคาจะไม่ยื่นออกมาคลุมชานบ้านแบบเรือนไทยภาคกลาง รวมถึงไม่มีการตั้งเสาเรือนบนตอหม้อ เหมือนกับเรือนไทยภาคใต้ ซึ่งชาวภาคอีสานมักปลูกเรือนโดยการฝังเสาเรือน และบันไดของเรือยไทยภาคอีสาน จะเป็นแบบบันไดเดี่ยวตรงขึ้นไปบนตัวเรือน จะไม่มีส่วนพักขั้นบันได เหมือนกับเรือนภาคเหนือและภาคกลาง

เรือนไทยโบราณ ศิลปะที่ยังคงนิยมในปัจจุบัน

เรือนไทยในสมัยก่อนมีอยู่มากมาย ซึ่งเป็นศิลปะที่มีมายาวนานแล้ว แม้ว่าในปัจจุบันนั้น บ้านเรือนไทยที่ยังคงมีอยู่แต่ส่วนมากจะอยู่ตามบริเวณต่างจังหวัด สถานที่ท่องเที่ยว ที่ยังคงมีการอนุรักษ์บ้านเรือนไทยไว้ไม่ให้สูญหายไป แต่ด้วยศิลปะที่คงความขลัง ของบ้านเรือนไทย ทำให้มีบางคนนิยมสร้างบ้านในรูปแบบเรือนไทย ซึ่งบ้านเรือนไทยนั้นเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่ใช้วัสดุจากธรรมชาติในการนำมาสร้างบ้าน บ้านเรือนไทยนั้นในแต่ละภาคของประเทศไทยมีการสร้างที่แตกต่างกันไป ตามแต่ภูมิประเทศของพื้นที่นั้นๆ นอกจากนั้นการสร้างบ้านเรือนไทยยังคงสร้างตามหลักความเชื่อที่มีมาแต่โบราณด้วย

ลักษณะทั่วไปของเรือนไทยนั้นมีการออกแบบที่หลากหลายประเภทซึ่งแต่ละประเภทมีลักษณะเฉพาะตัว เช่น เรือนเครื่องสับ, เรือนเครื่องผูก, เรือนเครื่องก่อ ซึ่งเรือนไทยที่นิยมสร้างมากที่สุดคือ เรือนไทยเครื่องสับ ซึ่งในสมัยโบราณนั้นเรือนไทยประเภทนี้นิยมสร้างกันมาก ส่วนใหญ่เป็นสามัญชน, ชาวบ้านทั่วไป ตลอดจนผู้ที่มีฐานะมั่งคั่ง ร่ำรวยจะนิยมสร้างเรือนไทยประเภทนี้ด้วย ซึ่งลักษณะของเครื่องเรือนไทยนี้จะเป็นวัสดุเป็นไม้เนื้อแข็ง ซึ่งแข็งแรง ทนทานต่อน้ำ, ลม และช่วยให้บ้านเย็นสบายด้วย ส่วนใหญ่บ้านเรือนไทยจะใช้วัสดุธรรมชาติที่แข็งแรงมาก และสร้างให้มีลักษณะหลังคาทรงสูง เพื่อช่วยระบายน้ำฝนออกจากหลังคาอย่างรวดเร็วด้วย หากสังเกตบ้านเรือนไทยส่วนใหญ่จะมีกันสาดยื่นออกมาจากตัวบ้าน เพื่อช่วยป้องกันแดด ให้บ้านเย็นสบาย รวมไปถึงตัวบ้านที่ยกสูงนั้นเพื่อป้องกันน้ำท่วม รวมถึงป้องกันสัตว์มีพิษต่างๆเข้ามาในบ้านด้วย